يعقوب بن يزيد « 1 » و محمد بن حسين بن ابى خطاب « 2 » و احمد بن محمد بن عيسى « 3 » ، از محمد بن ابى عمير « 4 » از عمر بن اذينه « 5 » از ابان بن ابى عياش از سليم بن قيس هلالى ما

--> ( 1 ) - وى : ابو يوسف يعقوب بن يزيد بن حماد انبارى سلمى كاتب است ، از اصحاب امام جواد عليه السّلام و امام هادى عليه السّلام ، داراى تأليفات ، مورد توثيق رجال‌شناسان شيعه . ن . ك : الانصارى 1 / 237 - نجاشى 313 . + طوسى / رجال 395 ، 425 . + فهرست 180 . + كشى 2 / 869 . + خلاصه 186 . + تنقيح 3 / 332 . ( 2 ) - وى : معروف به ابو جعفر زيات همدانى است . از مشايخ اماميّهء سدهء سوم هجرى ، از اصحاب امام جواد و امام هادى و امام عسكرى عليهم السّلام است ، داراى كتاب يا كتبى بوده است . در سال 262 هجرى در گذشته است ، مورد توثيق رجال‌شناسان شيعه . ن . ك : الانصارى 1 / 236 - 237 - نجاشى 236 + طوسى / رجال 407 ، 433 ، 425 . + فهرست 140 + خلاصه 141 . + تنقيح 3 / 106 . ( 3 ) - وى از مشايخ بزرگ حديث اماميّه مكتب قم است ، فقيه ، داراى موقعيّت سياسى - اجتماعى زمان خويش ، گفته مىشود وى امام رضا ، امام جواد و امام عسكرى عليهم السّلام را ملاقات كرده است . وى از محتاط ترين و محافظه‌كارترين محدّثان تاريخ اماميّه است . همو است كه همهء محدثانى را كه از راويان متهم به ضعف و يا غلوّ روايت نقل مىكردند ، از قم بيرون راند . ن . ك : الانصارى 1 / 236 - نجاشى 59 . + فهرست 25 . + طوسى / رجال 366 ، 397 ، 409 . + كشى 2 / 799 . + خلاصه 14 . + تنقيح 1 / 92 . ( 4 ) - وى : ابو احمد ازدى ؛ محمد بن ابى عمير زياد بن عيسى است ، به تعبير طوسى : عابدترين پارساترين ، پرهيزكارترين ، موثق‌ترين مرد روزگارش ، از برجسته‌ترين راويان ممتاز اماميّهء دورهء حضور ، از اصحاب امام كاظم ، امام رضا و امام جواد عليهم السّلام ، عضو برجستهء اصحاب اجماع ، در دوران رشيد عباسى دستگير و به سختى شكنجه شد تا به افشاى كادرهاى برجستهء شيعه پردازد . و او تا آستانهء اعتراف پيش رفت اما ايمانش بر او غالب آمد و پايدارى كرد و لب نگشود و چهار سال در سياهچال و شكنجه‌گاه خليفه بود . آثار روايى او كه توسط خواهرش مخفى و جاسازى شده بود ، بر اثر ريزش باران و رطوبت از ميان رفت . او در پى آزادى ، روايات خود را از حافظه نقل مىكرد . از اين روى محدثان اماميّه روايات او را مرسله ناميده‌اند و برخى از محدثان محتاط در مراسيل او درنگ كنند و برخى ديگر مراسيل او را مسانيد دانند و بىدرنگ پذيرند . گويند كه او كتاب بسيار نوشته است . ابن ابى عمير از جمله راويان شيعى امامى است كه صداقت و اصالت روايات او مورد توجه محدثان سنّى قرار گرفته است . جاحظ از روايات او نقل كرده و او را ستوده و يگانهء روزگارش دانسته است . محمد بن ابى عمير در سال 217 هجرى درگذشت . ن . ك : الانصارى 1 / 235 - 236 - نجاشى 228 + كشى 2 / 854 . + طوسى / رجال 288 . + فهرست 142 . + تنقيح 2 / 61 ، 63 . ( 5 ) - وى : عمر بن محمد بن عبد الرحمن بن اذينه ، اهل مدينه ، در ولاء قبيلهء عبد القيس است ، از اصحاب امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام ، از مشايخ اماميه بصره . كشى به نقل از حمويه او را كوفى مىداند كه از شرّ مهدى عباسى گريخت و در يمن درگذشت . داراى كتابى بوده است . از او روايات بسيارى در منابع اماميه موجود است . ن . ك : الانصارى 1 / 234 - 235 - برقى 47 . + نجاشى 202 . + طوسى / رجال 253 ، 353 . فهرست 113 . + كشى 2 / 626 . + معالم 85 . + خلاصة 119 .